درک اختیار معامله


روح‌الله مومن‌نسب معتقد است شرایط پیش آمده باعث می‌شود تا مخالفان اجرای طرح صیانت بر لزوم اجرای آن به صف موافقان اجرای طرح بپیوندند

آیا اینستاگرام و واتس‌اپ برای همیشه مسدود می‌مانند؟

اعتراض‌های مردمی به‌خاطر مرگ مهسا امینی که از حدود ۱۰ روز پیش شروع شد، قطعی و اختلال در اینترنت و از دسترس خارج‌شدن بسیاری از سرویس‌های اینترنتی از جمله اینستاگرام و واتس‌اپ را به دنبال داشت. در حالی که وزیر کشور اعلام کرده این محدودیت‌ها موقتی است؛ اما گروهی ازجمله طراحان و طرفداران اجرای درک اختیار معامله طرح صیانت اعلام می‌کنند اینستاگرام باید برای همیشه فیلتر بماند. همچنین برخی دیگر مانند جواد جاویدنیا، دبیر سابق کمیته فیلترینگ نیز با ارسال نامه به ریاست قوه قضائیه اعلام کرده‌ که استمرار مسدودسازی اینستاگرام مطالبه جدی اساتید، طلاب و فعالان فضای مجازی است.

از عصر روز ۳۰ شهریورماه تاکنون به دنبال اعتراض‌های مردمی، بسیاری از سرویس‌های اینترنتی ازجمله اینستاگرام، واتس‌اپ، لینکدین، اسکایپ، گوگل‌پلی و اپ‌استور از دسترس کاربران داخل ایران خارج شده‌اند.

از سوی دیگر سوم مهر هم سرویس google chat که به‌تازگی به خاطر رفع برخی تحریم‌های اینترنتی ایران، از سمت گوگل در اختیار کاربران قرار گرفته بود از دسترس خارج شد.

حالا برخی از کاربران که می‌توانند بعد از طی هفت‌خان رستم به اینترنت وصل شوند و اگر شانس داشته باشند فیلترشکن‌ آنها هم فعال شود، این سوال را در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌کنند که آیا از دسترس خارج‌شدن برخی از این سرویس‌ها مخصوصا اینستاگرام و واتس‌اپ همیشگی است؟

اگرچه در این زمینه وزیر کشور در گفت‌وگوی خود با صداوسیما اعلام کرده که محدودیت اینترنت موقتی است و تا زمان ادامه به گفته او «اغتشاشات»، محدودیت دسترسی به سرویس‌های اینترنتی ادامه دارد؛ اما تجربه فیلترینگ در ایران به خوبی نشان می‌دهد که سرویس‌های فیلترشده مشهور اگرچه به دنبال ناآرامی‌ها فیلتر شده و بعد از فروکش کردن اعتراض‌ها از فیلتر خارج شده‌اند با این حال چند ماه بعد دوباره به زیر تیغ فیلتر رفته‌اند.

نمونه بارز این اتفاق هم فیلتر تلگرام در اعتراض‌های زمستان سال ۹۶ است. تلگرام هرچند بعد از پایان اعتراض‌های مردمی در آن سال رفع فیلتر شد؛ اما در نهایت اردیبهشت سال ۹۷ به خاطر دستور یک بازپرس برای همیشه فیلتر شد. فیس‌بوک و توییتر هم در سال ۸۸ و به دنبال اعتراض‌های مردمی فیلتر شدند و برای همیشه هم فیلتر ماندند.

مطالبه‌گری برای ماندگاری محدودیت‌ها

اکنون هم اظهار نظر گروهی از فعالان فضای مجازی که نامشان با ایجاد محدودیت شدید اینترنت گره‌ خورده، گمانه‌زنی برای فیلترشدن همیشگی برخی سرویس‌های محبوب اینترنتی مخصوصا اینستاگرام را تقویت می‌کند.

برای نمونه روز گذشته (۴ مهر) جواد جاویدنیا، سرپرست سابق معاونت فضای مجازی دادستانی کل کشور در پستی که روی پیام‌رسان‌های داخلی منتشر کرد، خواستار استمرار مسدودماندن اینستاگرام شد.

او تٲکید کرده که مسدودماندن اینستاگرام مطالبه جدی اساتید، طلاب و فعالان فضای مجازی از رئیس قوه قضائیه است.

جاویدنیا با انتشار متن یک نامه به رئیس قوه قضاییه و درخواست برای امضای آن نوشته است: «با توجه به نقش محوری اینستاگرام در نابسامانی فرهنگی و امنیتی کشور که با تخریب فرهنگ و ارزش‌ها، ایمان مردم که به فرموده رهبر معظم انقلاب مهمترین مولفه امنیت ملی است را مورد حمله و تخریب قرار داده، به صورت دائمی مسدود شود»

همچنین یادآور شده :«وضعیت بی‌ضابطه و نابهنجار فضای مجازی معلول ترک فعل مسئولان مختلف به‌ویژه مرکز ملی فضای مجازی و وزارت ارتباطات است.»

در نهایت هم خواسته که ضمن رسیدگی به ترک فعل مسببان وضعیت موجود، به صورت مشخص با ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی، محمود واعظی، وزیر ارتباطات دولت یازدهم و محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت دوازدهم به‌عنوان متهمان ردیف اول آنچه او «ولنگاری موجود در فضای مجازی» خوانده برخورد شود.

پیش از این هم جاویدنیا در زمانی که در سمت دبیر کمیته فیلترینگ فعال بود از وجود حکم قضایی برای فیلتر اینستاگرام خبر داده و اعلام کرده بود کم‌کاری‌های وزارت ارتباطات (دولت دوازدهم) باعث رشد استفاده اینستاگرام در کشور شده است.

اما جاویدنیا به همین نامه اکتفا نکرده و در یک پست دیگر با انتشار ویدئویی از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری به موضع‌گیری‌های او در مورد فضای مجازی انتقاد کرده است.

جاویدنیا با اشاره به حرف‌های ابراهیم رئیسی در زمان انتخابات که از اینستاگرام برای دریافت نظرات مردم استفاده کرده و تٲکید داشته که نمی‌توان این فضا را بست نوشته است: «آقای رئیسی هرگز تا الان حتی در زمان مسئولیت ریاست‌جمهوری در موضوع ساماندهی فضای مجازی ول و رهای کشور با مردم حرف نزد.»

پویش خبرگزاری فارس برای فیلتر همیشگی اینستاگرم

اظهار نظر برای ادامه مسدودماندن اینستاگرام به همین جا ختم نمی‌شود. خبرگزاری فارس با راه‌اندازی یک پویش از کاربران خواسته تا با امضای آن از مسئولان بخواهند اینستاگرام به شکل دائم فیلتر بماند.

از سوی دیگر هم برخی فعالان فضای مجازی در گروه‌های مختلفی که روی پیام‌رسان‌های داخلی شکل‌داده‌اند مانند هم‌افزایی فعالان فضای مجازی پاک یا جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی خواستار مسدودماندن همیشگی اینستاگرام شده‌اند.

درخواست عده‌ای از فعالان فضای مجازی برای مسدودسازی همیشگی اینستاگرام

همچنین فعالان این گروه‌ها پلتفرم جایگزین اینستاگرام را هم معرفی و اعلام کرده‌اند که روبیکا در این زمینه بهترین گزینه است. در این مورد برخی از حاضران در این گروه‌ها تٲکید کرده‌اند به خاطر اینکه دست دولت به اینستاگرام برای اعمال قانون نمی‌رسد، پس روبیکا از آنجا که مدیران داخلی دارد و در داخل میزبانی می‌شود، می‌تواند بهترین گزینه باشد.

برخی دیگر از فعالان مجازی نیز روبیکا را بهترین گزینه بعد از مسدودسازی همیشگی اینستاگرام معرفی کرده‌اند

در شرایطی که اکثر سرویس‌ها مسدود و اینترنت به‌سختی در دسترس است، گروهی دیگر هم خواستار اجرای طرح صیانت‌اند؛ طرحی که به‌وضوح به باور کارشناسان خواستار محدویت دسترسی همیشگی به پلتفرم‌های خارجی است.

اخیرا روح‌الله مومن‌نسب که از او به‌عنوان مغز متفکر تدوین طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی یاد می‌شود، در پست‌های روی پلتفرم‌های داخلی اعلام کرده که این طرح باید زودتر از اینها اجرایی می‌شد و اگر عده‌ای جلوی اجرای آن را نمی‌گرفتند حالا نیاز به این مسدودسازی‌ها نبود.

روح‌الله مومن‌نسب معتقد است شرایط پیش آمده باعث می‌شود تا مخالفان اجرای طرح صیانت بر لزوم اجرای آن به صف موافقان اجرای طرح بپیوندند

او در پستی که در درک اختیار معامله پیام‌رسان‌های داخلی منتشر کرده نوشته است: «عده‌ای جلوی تصویب قانون جرائم رایانه‌ای را هم هفت سال گرفته بودند؛ ولی فتنه ۸۸ بستر تصویب‌اش را چنان فراهم کرد که مخالفان هم تبدیل به مطالبه‌گر شدند!»

او با اشاره به این موضوع نتیجه گرفته که درک اختیار معامله پس به‌زودی هم طرح صیانت با پیداکردن موافقان جدید به اجرا درمی‌آید. مومن‌نسب در این مورد نوشته است: «حالا ببینید مخالفان منصف طرح صیانت چگونه یکی‌یکی لزوم تصویب این طرح ملی را درک می‌کنند و به صف موافقان می‌پیوندند…»

تاوانی برای کسب‌وکارها

اما سرویس‌هایی مانند اینستاگرام یا حتی واتس‌اپ تنها پلتفرم‌هایی نیستند که کاربران برای سرگرمی یا به اشتراک‌گذاری روزمرگی خود از آن استفاده کنند. حالا بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط از این پلتفرم‌ها برای توسعه فعالیت خود بهره می‌برند.

طبق برآوردهای نت‌‌بلاکس که وضعیت اینترنت در کشورهای مختلف را رصد می‌کند، زیان اقتصادی ناشی از قطعی اینترنت ایران در هر ساعت بیش از یک‌ و نیم میلیون دلار برآورد می‌شود.

تاکنون و در تماس راه‌ پرداخت با برخی شرکت‌های استارتاپی آنها حاضر به اعلام میزان ضررهای خود به دنبال از دسترس خارج‌شدن سرویس‌های اینترنتی و همچنین قطعی و اختلال در اینترنت نشده‌اند.

همچنین اپراتورهای سیار و ثابت هم اعلام می‌کنند نمی‌خواهند در زمینه میزان کاهش مصرف پهنای باند اینترنت به‌دنبال قطعی و اختلال‌های اخیر اظهار نظری کنند.

با این حال در آبان ۹۸ و به دنبال قطعی سراسری اینترنت، سازمان نظام صنفی رایانه‌‌‌ای اعلام کرده بود که قطع اینترنت روزانه بیش از ۲۵۰۰ میلیارد تومان به صنعت آی‌تی کشور لطمه زده است.

از سوی دیگر بر اساس اطلاعات زیرساختی که ابر آروان در آن زمان منتشر کرد ۱۸ هزار کسب‌وکار کوچک در زمره بزرگ‌ترین بازندگان اکوسیستم به‌خاطر قطعی اینترنت در آبان سال ۹۸ بودند و نتوانستند تا مدتی پس از اتصال مجدد اینترنت به جایگاه پیشین خود بازگردند.

طبق گزارش ابر آروان ۱۸ هزار کسب‌وکار کوچک در زمره بزرگ‌ترین بازندگان اکوسیستم به خاطر قطعی اینترنت در آبان سال ۹۸ بودند

به نظر می‌رسد حالا ضرر قطعی و اختلال اینترنت با توجه به رشد کسب‌وکارها روی سرویس‌هایی مانند اینستاگرام و واتس‌اپ بیشتر هم شده باشد.

طبق آخرین گزارش مرکز توسعه تجارت الکترونیکی در مورد وضعیت تجارت الکترونیکی بیش از ۸۰ درصد کسب‌وکارها از اینستاگرام برای تبلیغ و فروش استفاده می‌کنند و پس از این شبکه‌ اجتماعی، پیام‌رسان‌های واتس‌اپ و تلگرام فیلترشده بیشترین محبوبیت را در بین کسب‌وکارها دارند.

همچنین طبق گزارش نوین‌هاب ، اینستاگرام با جمعیتی معادل ۴۸ میلیون ایرانی، محبوب‌ترین شبکه اجتماعی در بین ایرانی‌هاست.

بررسی تکراسا هم نشان داده که اینستاگرام نه‌تنها یک راه ارتباطی که یک سرویس مناسب برای فعالیت‌های اقتصادی در ایران و جهان است.

بررسی‌های تکراسا مشخص کرده که بیش از ۴۱۵ هزار فروشگاه ایرانی در اینستاگرام فعال هستند و اینستاگرام به صورت مستقیم برای بیش از یک میلیون نفر شغل ایجاد کرده و احتمالا برای سه میلیون نفر غیرمستقیم اشتغال‌زایی کرده است. تخمین زده می‌شود این بازار در ایران سالانه بین ۱۸ تا ۳۲ هزار میلیارد تومان گردش مالی داشتە باشد.

اما قطعی و اختلال اینترنت در روزهای اخیر فقط مختص شبکه‌های اجتماعی و ضرر به کسب‌وکارهای فعال روی این پلتفرم‌ها نبوده است.

با اینکه مقامات دولتی از ادامه فعالیت وب‌سایت‌های دولتی و داخلی با وجود قطعی و اختلال در اینترنت خبر می‌دهند؛ اما دریافت خدمات از همین سرویس‌های داخلی نیز با مشکلاتی زیادی همراه است.

در ساعتی از روز که اختلال و قطعی اینترنت به اوج خود می‌رسد، بسیاری از سامانه‌های آموزشی، درمانی و خدماتی قادر به ارائه خدمات پایدار به کاربرانشان نیستند.

همچنین این قطعی روی شبکه پرداخت و کسب‌وکارهای فعال در این زمینه نیز تاثیر منفی گذشته است. رئیس کمیسیون پرداخت‌یاری نصر تهران، در گفت‌وگو با راه‌پرداخت اعلام کرده که در همین چهار روز اخیر تعداد تراکنش‌ها ۷۵ درصد کاهش پیدا کرده است. به گفته احمدرضا منصوری تداوم این روند به تعطیلی کسب‌وکارهای پرداختی و نزول پویایی کسب‌وکارها منجر خواهد شد.

همه این اتفاق‌ها در حالی رخ می‌دهد که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات وعده داده سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی تا پایان دولت سیزدهم به ۱۰ درصد می‌رسد.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران که اخیرا بیانیه‌ای در مورد تاثیرهای منفی قطع اینترنت منتشر کرده، تاکید داشته که توسعه اقتصاد دیجیتال و درنظرگرفتن اهداف توسعه‌ای در این زمینه با قطع اینترنت ممکن نیست.

همچنین در این بیانیه تأکید شده بود در شرایطی که در حال‌ حاضر نیازمند جلب اعتماد مردم هستیم، قطع اینترنت به اعتماد کاربران لطمه می‌زند.

چرا امام صادق(ع) فرمود: خورشید به دور زمین می‌گردد

برخی اشکال می‌کنند که امام صادق(ع) در کتاب توحید مفضّل در بخش توصیف خورشید، خورشید را حرکت کننده به دور زمین معرفی می‌‌کند، در حالی که امروزه ثابت شده است زمین دور خورشید می‌گردد. آیا این مسئله نشان از نقصان علم امام دارد؟!

چرا امام صادق(ع) فرمود: خورشید به دور زمین می‌گردد

امام صادق علیه‌السلام در حدیثی که به توحید مفضّل معروف و مشهور است، خطاب به یکی از یاران خود به نام «مفضل بن عمر» شگفتی‌‌های فراوانی از عالم خلقت را بر شمرده است.

از جمله این عجایب و شگفتی‌ها به پدیده خورشید و تأثیر آن بر زندگی انسان‌ها بر روی زمین اشاره می‌کند. «ای مفضّل! در طلوع و غروب خورشید، برای به وجود آوردن شب و روز تفکر کن! اگر طلوع آفتاب نمی‌بود، جمیع امور دنیا باطل می‌شد و مردم نمی‌توانستند در امور زندگی خود سعی و تلاش و تصرف کنند و دنیا همیشه برایشان تیره و تار بود و. مصالح و منافع طلوع خورشید از خود آن واضح‌تر و روشن‌تر است و احتیاج به بیان ندارد.

ای مفضل! در منافع غروب آفتاب تأمل کن که اگر آن نبود مردم قرار و سکون نداشتند؛ زیرا آن‌ها به شدّت به خواب و استراحت احتیاج دارند تا آن که خستگی از جسم‌شان برآید و قوای بدن‌شان تجدید شود و دستگاه هاضمه مهیا شود برای هضم غذا و رساندن مواد غذائی به اعضای بدن.

اگر همیشه روز و روشن بود، حرص و طمع، مردم را مجبور می‌کرد تا پیوسته کار کنند و بدن‌های خود را فرسوده کنند. به درستی که بسیاری از مردم این قدر حرص بر جمع‌آوری و ذخیره کردن اموال دارند که اگر تاریکی شب مانع‌شان نمی‌شد، آرام درک اختیار معامله نمی‌گرفتند و آن قدر کار می‌کردند تا از پا بیفتند و. پس خداوند قادر و آگاه، از روی حکمت خود چنین مقدّر کرده که آفتاب گاهی طلوع و گاهی غروب کند؛ درست مثل چراغی که موقع نیاز، در خانه روشن می‌کنند و موقع درک اختیار معامله استراحت، خاموش می‌کنند. پس (خداوند) نور و ظلمت که ضد یک‌دیگرند را برای نظام عالم و نظم احوال انسان‌ها آفریده است.»

نحوه پیدایش فصل‌های چهارگانه

امام صادق علیه السلام در ادامه به نحوه پیدایش فصل‌های چهارگانه سال اشاره نموده و می‌فرمایند:

«ای مفضل! در بلند و پست شدن آفتاب تفکر کن! این طلوع و غروب برای این است که در هر سال چهار فصل مختلف پدید آید و مدبر بودن خداوند حکیم و قادر در تأمین مصالح مردم مشخص شود، و. به درستی که با این یک دور، سال تمام می‌شود و فصول چهارگانه به وجود می‌آید یعنی بهار و تابستان و پائیز و زمستان و با این مقدار از حرکت خورشید، غلّه‌ها و میوه‌ها می‌رسند و به ثمر می‌نشینند و باز در سال دیگر رشد و نمو از سر می‌گیرند.

آیا نمی‌بینی که سال شمسی، مقدارش حرکت آفتاب است از اول حمل تا اول حمل؟. و با همین حرکت مردم عمرها و موعد قرض‌ها و اجارات و معاملات و سایر امور خود را محاسبه می‌کنند و با یک دوره آفتاب، یک سال تمام می شود و با همین حساب ضبط می‌گردد.» (توحید مفضل، ترجمه علامه مجلسی، ص162 با اندکی تلخیص.)

برای دقت در کلام امام علیه‌السلام بخشی از متن اصلی روایت که مربوط به موضوع بحث است را می‌‌آوریم: «أَ لَا تَرَی أَنَّ السَّنَةَ مِقْدَارُ مَسِیرِ الشَّمْسِ مِنَ الْحَمَلِ إِلَی الْحَمَلِ فَبِالسَّنَةِ وَ أَخَوَاتِهَا یُکالُ الزَّمَانُ مِنْ لَدُنْ خَلَقَ اللَّهُ تَعَالَی الْعَالَمَ إِلَی کلِّ وَقْتٍ وَ عَصْرٍ مِنْ غَابِرِ الْأَیَّامِ وَ بِهَا یَحْسُبُ النَّاسُ الْأَعْمَارَ وَ الْأَوْقَاتَ الْمُوَقَّتَةَ لِلدُّیُونِ وَ الْإِجَارَاتِ وَ الْمُعَامَلَاتِ وَ غَیْرِ ذَلِک مِنْ أُمُورِهِمْ وَ بِمَسِیرِ الشَّمْسِ تَکمُلُ السَّنَةُ وَ یَقُومُ حِسَابُ الزَّمَانِ عَلَی الصِّحَّةِ. » (توحید المفضل، ص130)

توضیح کلام امام صادق (ع)

قبل از پرداختن به مقصود امام علیه السلام خوب است به این نکته اشاره کنیم که در قرآن کریم نیز در برخی آیات به حرکت و جریان خورشید اشاره شده و همین شبهه به شکلی دیگر در آنجا هم مطرح می‌‌گردد.

1. «وَآیَةُ لَهُمْ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَاهُمْ مُظْلِمُونَ وَالشَّمْسَ تَجْرِی لِمُسْتَقَرِّ لَهَا ذَلِک تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلیِمِ؛ شب (نیز) براى آنها نشانه‏‌اى درک اختیار معامله است (از عظمت خدا) ما روز را از آن برمى‌‏گیریم، ناگهان تاریکى آنان را فرا مى‌‏گیرد! و خورشید (نیز براى آنها آیتى است) که پیوسته بسوى قرارگاهش در حرکت است این تقدیر خداوند قادر و داناست‏.» (یس/ 37 و 38)

2. «لَا الشَّمْسُ یَنْبَغِی لَهَا أَنْ تُدْرِک الْقَمَرَ وَ لَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَکلُّ فِی فَلَک یَسْبَحُونَ؛ نه خورشید را سزاست که به ماه رسد، و نه شب بر روز پیشى مى‏‌گیرد و هر کدام در مسیر خود شناورند.» (یس/40)

3.«اللَّهُ الَّذی رَفَعَ السَّماواتِ بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى الْعَرْشِ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ کُلٌّ یَجْری لِأَجَلٍ مُسَمًّى یُدَبِّرُ الْأَمْرَ یُفَصِّلُ الْآیاتِ لَعَلَّکُمْ بِلِقاءِ رَبِّکُمْ تُوقِنُونَ؛ خدا همان کسى است که آسمانها را، بدون ستونهایى که براى شما دیدنى باشد، برافراشت، سپس بر عرش استیلا یافت (و زمام تدبیر جهان را در کف قدرت گرفت) و خورشید و ماه را مسخّر ساخت، که هر کدام تا زمان معینى حرکت دارند! کارها را او تدبیر مى‌‏کند آیات را (براى شما) تشریح مى‏نماید شاید به لقاى پروردگارتان یقین پیدا کنید!» (رعد/2)

همانگونه که ملاحظه می‌‌شود، این آیات حرکت خورشید به طرف قرارگاهش و چرخش ماه و خورشید در مدار و فلک خودشان را بیان می‌کند که در نگاه اولیه، محور بودن زمین را تأیید می‌کند.

نظریه‌های گوناگون درباره حرکت خورشید

اما لازم است برای روشن شدن مطلب، نظریه‌های علمی پیرامون خورشید و حرکات آن را در طول تاریخ علم مورد بررسی قرار دهیم:

خورشید ستاره‌‌ای است که هر انسانی می‌تواند هر روز آن را ببیند و حرکت کاذب روزانه آن از طرف مشرق به مغرب (حرکت روزانه خورشید از مشرق به مغرب، در حقیقت، کاذب است و حقیقی نیست، چون در اثر حرکت زمین از مغرب به مشرق برای انسان خطای دید حاصل می‌شود و گمان می‌کند که خورشید حرکت می‌کند) همیشه توجه انسان را به خود جلب کرده است.

انسان‌ها تا قرن‌ها فکر می‌کردند که خورشید به دور زمین می‌چرخد و هیئت پیچیده بطلمیوسی نیز بر همین اساس پایه‌گذاری شده بود که زمین، مرکز جهان است. (در تاریخ حکما آمده است که چند دانشمند یونانی به نام بطلمیوس خوانده می‌شدند که عبارت‌اند از: بطلمیوس غریب، بطلمیوس دلس و بطلمیوس قلوذی که این سومی همان است که هیئت بطلمیوسی به نام اوست و 140 سال قبل از میلاد می‌زیسته است. ر. ک: اسلام و هیئت، گفتار سوم (کج) و ص5)

این نظریه، کره زمین را ساکن و مرکز کلیه کرات می‌پنداشت. (سید هبة الدین شیرازی، همان، ص5-7)

هیئت بطلمیوسی هفده قرن بر فکر بشر حکومت کرد و پس از آن کپرنیک (1544م) هیئت جدید (هیئت کپرنیکی) را ارائه داد که بر اساس آن زمین به دور خورشید می‌چرخید؛ ولی شکل چرخش را دایره‌‌ای می‌ دانست.

پس از آن کپلر (1650م) شکل بیضوی گردش زمین به دور خورشید را کشف کرد. سپس عقیده این دو نفر، توسط گالیله ایتالیایی مدلل گردید (همان، ص9ـ10)

از آن پس نظام منظومه شمسی به صورت نوین پایه‌گذاری شد. در این نظام مبنا این است که سیارات به دور خورشید می‌‌چرخند (عطارد ـ زهره ـ زمین ـ مریخ ـ مشتری ـ زحل ـ اورانوس ـ نپتون ـ پلوتون) این در حالی است که تا آن زمان هنوز عقیده درک اختیار معامله اخترشناسان (حتی کپرنیک، کپلر و گالیله) بر آن بود که خورشید ثابت ایستاده است. (همان، ص179. ایشان پس از نقل کلام کپرنیک در این که خورشید را مرکز و ساکن می‌‌داند توجیه می‌کند که او خورشید را نسبت به زمین (داخل منظومه شمسی) ساکن می‌دانست نه نسبت به خارج)

حتی در ادعانامه‌‌ای که علیه گالیله در دادگاه خوانده شد، او را به اعتقاد به سکون خورشید، برخلاف گفته کتاب مقدس که خورشید را که متحرک می‌‌دانست (کتاب مقدس، مزامیر، زبور داود، مزمور 19، آیه 5: و (خورشید) مثل پهلوان از دویدن در میدان شادی می‌کند.) متهم کردند و او حاضر نشد حرکت خورشید را بپذیرد. (ر.ک: آرتور کوستلر، خواب‌گردها، ترجمه منوچهر روحانی، ص59.)

در تحقیقات جدید کیهان شناسی روشن شد که خورشید، دارای چند حرکت است:

اول: حرکت وضعی، که هر 5/25 روز یک بار به دور خود می‌‌چرخد.

دوم: حرکت انتقالی از جنوب آسمان به سوی شمال آن، که هر ثانیه 5/19 کیلومتر همراه با منظومه شمسی حرکت می‌‌کند.

سوم: حرکت انتقالی، که با سرعت 225 کیلومتر در ثانیه به دور مرکز کهکشان می‌‌گردد؛ در این حرکت، خورشید منظومه شمسی را به همراه خود می‌‌برد.

برای خورشید حرکت‌‌های دیگری نیز گفته شده است که پرداختن به آن مجال دیگری را طلب می‌‌کند.

در مورد این روایت و آیات مربوط به حرکت خورشید، چند نکته بیان می‌‌شود:

1. مقصود امام صادق علیه السلام و ظاهر برخی آیات مثل آیه 40 سوره یس، حرکت ظاهری خورشید است.

توضیح: هر چند می‌‌دانیم و با ادله علمی و عکس‌‌برداری‌‌های خارج از جو زمین، به اثبات رسیده است که زمین به دور خورشید در حرکت است و جالب این است که قرآن کریم هم در همان زمان که نظر حاکم بر جامعه علمی دنیا، که نظریه ثابت بودن و تخت بودن زمین بود، با اعجاز علمی، به حرکت زمین و کروی بودن آن اشاره می‌کند، اما با همه این اوصاف آنچه که چشم انسان (با خطای حس) آن را درک می‌‌کند، حرکت خورشید است و به همین جهت در تعبیرات عادی و روز مره خود، حرکت را به خورشید نسبت می‌‌دهیم.

مثلا می‌‌گوئیم «خورشید درک اختیار معامله بالای سرمان رسید» یا «خورشید از مشرق طلوع می‌‌کند و به طرف مغرب حرکت می‌کند و در آن جا غروب می‌کند» و یا اینکه «خورشید در تابستان عمود می‌تابد و در زمستان مایل است» و. اتفاقا در سایر علوم نیز این‌گونه تعابیر مرسوم است. مثلا در علم فیزیک، با اینکه ثابت شده است که اشیاء در خارج، واقعا رنگ ندارند، بلکه متناسب با بازتاب خاصی که دارند، نور به چشم ما رنگی به نظر می‌رسند، ولی از آن جا که در سخن گفتن و گفتارهای عادی نمی‌توان این گونه بیان کرد، ما رنگ‌ها را به خود اشیاء نسبت می‌دهیم و لذا مانعی ندارد خداوند متعال و امام معصوم علیه‌السلام در جائی که سخن از دیدن طبیعت و عبرت‌آموزی است از همین اشیاء محسوس اطراف ما به زبان عادی خود مردم سخن گویند.

اتفاقا شاهد همین مطلب در کلام امام صادق علیه‌السلام هم هست، آن جائی که حضرت خطاب به مفضل می‌فرماید: «. الا تری ان السنه. » یعنی آیا این گونه نمی‌‌بینی که . و در ادامه فرمود: «. وَ بِهَا یَحْسُبُ النَّاسُ الْأَعْمَارَ وَ الْأَوْقَاتَ الْمُوَقَّتَةَ. » یعنی مردم با دیدن همین حرکت منظم خورشید کارهای خود را تنظیم می‌‌کنند و عمرها و سایر معاملات و تجارت‌هاشان را تنظیم می‌‌کنند. این گونه تعبیر کردن حاکی از این است که امام علیه‌السلام طبق همان شیوه مورد فهم مخاطب سخن می‌‌گوید.

تفسیر نمونه نیز در تفسیر آیه «کلُّ فِی فَلَک یَسْبَحُونَ» (یس/40) همین احتمال را می‌دهد که مقصود همین حرکت خورشید بر حسب حس ما یا حرکت ظاهری (کاذب و خطای دید) باشد و آن احتمال را در کنار احتمالات دیگر می‌‌آورد. (ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر، همان، ج18، ص386ـ389)

2. نکته‌ای که نباید از آن غافل بود این است که نسبت دادن حرکت و طلوع و غروب به خورشید به معنی ثابت بودن زمین نیست و لذا نمی‌‌توان از کلام امام صادق علیه‌السلام چنین برداشتی کرد و به حضرت چنین نسبتی داد.

3. کتاب توحید مفضل خود یک سند و دلیل روشن بر اعجاز و عصمت امام صادق علیه‌السلام است، زیرا فرازهای شگفت‌انگیز این روایت، حاکی از آن است که در آن برهه از زمان که شناخت و معرفت بشری چون کودکی خردسال هنوز قامت ایستادن نداشت، حضرت با علم الهی به فلسفه و اسرار آفرینش کاملا احاطه داشته و در القای این درس‌ها به صورت فیلسوفی الهی، دانشمندی کلامی، پزشکی حاذق، تحلیل‌گری شیمیدان، تشریح کننده‌ای متخصص، کارشناس کشاورزی و درخت‌کاری و در یک کلام، «عالم و آگاه از همه پدیده‌های میان آسمان و زمین» جلوه‌گر شده است.

به راستی چه اعجازی از این بالاتر؟! ناگفته نماند، که درک اعجاز در این کلمات به تدبر و اندیشه زیاد نیاز ندارد. (شگفتی‌های آفرینش، ترجمه توحید مفضل، ص32)

خودسازی، رکن اساسی در انتقال سبک زندگی شهدا است

«صفدریان» با بیان اینکه خودسازی، رکن اساسی در انتقال سبک زندگی شهدا است، گفت: همه باید این ظرفیت را در خودمان ایجاد کنیم تا نسل جوان الگو بگیرند و ادامه دهنده راه شهدا باشند.

خودسازی، رکن اساسی در انتقال سبک زندگی شهدا است/ اتونشر دفاع مقدس

«مجید صفدریان» مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان همدان در گفت‌وگو با خبرنگار دفاع‌پرس در همدان در خصوص توجه به فرهنگ غنی دفاع مقدس اظهار داشت: فرهنگ دفاع مقدس یکی از مجموعه آداب و رفتاری است که دستشخوش تغییر و دگردیسی‌های اجتماعی و بعضا سیاسی نشده و با وجود گذشت ۴۲ سال از شروع آن همچنان ملموس است.

صفدریان با تاکید بر اینکه انتقال فرهنگ دفاع مقدس وظیفه همگانی است گفت: هر کسی در انتقال ارزش‌های دفاع مقدس نقشی دارد و می‌توان در هر جایی آن را عملی کرد و مهمترین آن خانواده است؛ خانوداه بیشترین تاثیر را در تربیت نسل آینده برعهده دارد و بعد از آن مدارس، دانشگاه‌ها و . می‌توانند نقش آفرین باشند.

مدیرکل بنیاد شهید و امور درک اختیار معامله ایثارگران استان همدان تصریح کرد: امروزه ابزارهای متنوع و پر شتاب نقشی غیرقابل وصف دارند و پر واضح است که می‌توان از این طریق انتقال فرهنگ را به درستی رقم زد؛ هرچند که بدون اطلاعات دقیق رسانه‌ها نیز ممکن است خطاهایی در درستی تمامی کنش‌ها و واکنش‌های دوران دفاع مقدس داشته باشند و در این میان بیشترین اسناد قابل استناد آثار مکتوب دیداری و شنیداری شهدا و ایثارگران و رزمندگان دفاع مقدس و عموم نسل انقلاب و دفاع مقدس است که مسئولانه باید در پی انجام انتقال این فرهنگ حسنه باشند.

وی متذکر شد: در عین حال رسانه‌های مکتوب و شبکه‌های مجازی و رسانه ملی نیز در انتقال فرهنگ دفاع مقدس البته از منابع قابل استناد نقششان مبرهن است. هرچند که هنر و هنرمندان همیشه در گذر زمان توانستند فرهنگ‌ها را زنده نگه دارند و نسل‌های نو را از رویدادهای قبلی کاملا مطلع گردانند و این در تاریخ هر کشوری یک منبع مهم به شمار می‌آید و نباید از آن غافل شد.

صفدریان با بیان اینکه تمام توان دشمن این است که نگذارد فرهنگ شهادت، ایثار و دفاع خوب تبیین شود، گفت: تبیین درست می‌تواند فرهنگ را بدون کمترین خدشه بازگو کند. در زمان امامان معصوم نیز نقش دشمن عدم تبیین بوده است؛ لذا اگر نبودند امامان معصوم و پیروان به حق ایشان در تبیین فرهنگ علوی و حسنی و حسینی ما هیچ زمانی نمی‌توانستیم به سیره اهل بیت (ع) دسترسی پیدا کنیم.

وی با اشاره به نقش موثر ررزمندگان در معرفی فرهنگ دفاع مقدس به نسل آینده گفت: در دفاع مقدس هم نقش ایثارگران همانند نقش پیروان مکتب علوی، حسنی و حسینی است. آنانی که دوران را درک کرده‌اند؛ وظیفه‌ای مهم و اساسی دارند و صد البته صاحبان اندیشه و نظر در میان ایشان نقششان از اهمیت بیشتری برخوردار است و زبان تبیین آنها متناسب با نیاز جامعه امروز درک اختیار معامله خصوصا برای نسل جدید باید باشد و ابزار امروزی کارآمدی خود را باید در خدمت این تبیین قرار دهد.

مدیرکل بنیاد شهید استان همدان با تاکید بر ترویج سبک زندگی شهدا، گفت: سبک زندگی شهدا یکی از همان رفتارهای فرهنگ دفاع است. کسانی که شیران روز و پارسایان شب بودند، ایثارشان در گوشه گوشه زندگی موج می‌زد و مرید مکتب و سیره امامان معصوم (ع) و رهبر بودند دفاع از شرف و کشور را هدف اصلی خود قرار داده و با خدایشان معامله کردند، این سبک زندگی یعنی بالاترین مرتبه ایثار که همان شهادت است و راهی جز خودسازی ندارد که جامعه در پی آن ساخته شود.

وی با بیان اینکه یک رکن اساسی در انتقال سبک زندگی شهدا خودسازی است، تصریح کرد: همه باید این ظرفیت را در خودمان ایجاد کنیم تا نسل جوان الگو بگیرند و ادامه دهنده راه شهدا باشند؛ شهدا دنیا را محل گذر برمی‌شمردند و دلبسته به آن نبودند اگر بتوانیم در این راه قدم برداریم خود به خود مسیر برای نسل جوان نیز روشن می‌شود.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.